Alleen werken en de Arbowet

Wat er in de wet staat, kort

De Arbowet verplicht je om de risico's van het werk in kaart te brengen en op te schrijven wat je ertegen doet. Dat document is de risico-inventarisatie en -evaluatie, de RI&E, met een plan van aanpak eronder.

Alleen werken is daarin geen apart verbod. Het is een omstandigheid die andere risico's zwaarder maakt: wie valt terwijl er niemand bij is, wordt niet gevonden. Je RI&E laat dus zien hoe een alleenwerkende medewerker hulp inroept en hoe die hulp er komt.

Voor bepaald werk ligt er meer vast, bijvoorbeeld bij besloten ruimten of bij werk met gevaarlijke stoffen. Wat voor jouw situatie geldt, haal je uit je eigen RI&E en uit de arbocatalogus van je branche.

De vragen die je moet beantwoorden

Wie werkt er alleen, hoe vaak en hoe lang achter elkaar?
Wat kan er misgaan waarbij die persoon zichzelf niet meer kan helpen?
Hoe geeft iemand een alarm af, en lukt dat ook als hij niet bij bewustzijn is?
Bij wie komt dat alarm binnen, op elk uur van de dienst?
Wat doet die persoon vervolgens, en hoe snel staat er iemand ter plaatse?
Hoe weet je dat iemand veilig klaar is en naar huis gaat?
Hoe test je de hele keten, en hoe vaak?

Over vraag 4 en 5 stapt bijna iedereen heen. Een alarm zonder afspraak wie erop reageert, is een regel op papier.

Waar een portofoon in past

Drie functies raken deze vragen rechtstreeks. Een aparte noodknop stuurt een alarm met de positie van het toestel naar de post die meekijkt: dat is vraag 3 en 4. Man-down doet hetzelfde vanzelf bij een val of langdurig stilliggen, en dekt vraag 3 af voor iemand die niet meer kan drukken.

De lone worker-timer vraagt periodiek om een bevestiging en meldt het als die uitblijft. Dat is het antwoord op vraag 6, en meteen het lastigste om met de hand bij te houden.

Hoe die drie in de praktijk werken en wat je vooraf moet regelen, staat bij portofoon met noodknop en lone worker. Het toestel vult je procedure in, het vervangt hem niet.

Wat wij hier niet over zeggen

Wij certificeren niets en wij toetsen je RI&E niet. Noodknop, man-down en de lone worker-timer zijn een hulpmiddel bij je eigen procedure, geen vervanging van 112 en geen gecertificeerd persoonsalarm.

Of jouw invulling volstaat, beoordeelt je arbodienst, je preventiemedewerker of de Nederlandse Arbeidsinspectie. Niet je leverancier. Vraag het na voordat je inkoopt, niet erna.

Denk ook aan de privacykant. Een portofoon met GPS laat zien waar je medewerker is; dat mag, maar er hoort een grondslag bij en je mensen moeten het vooraf weten. Heb je een ondernemingsraad, dan is een systeem waarmee je mensen kunt volgen instemmingsplichtig.

Waar dit het hardst speelt

Het speelt het hardst bij een portofoon voor monteurs in schakelruimten en technische ruimten. Verder in de zorg bij mensen die alleen op pad zijn, bij bewakers op nachtdienst en bij technici op een windpark.

Werken je mensen verspreid over een regio, dan hangt communicatie buitendienst aan dezelfde vraag. Dan gaat het niet alleen om een alarm, maar ook om de gewone dag ertussenin.

Wanneer dit niet past

als juridisch advies — dit is uitleg, geen toets van je RI&E;
als gecertificeerd persoonsalarm of als medische alarmering;
op plekken zonder mobiele dekking, want daar komt geen melding uit;
zonder afspraak wie er meekijkt en wat diegene doet. Een alarm dat nergens binnenkomt, verandert niets.